Europese richtlijn zet streep door misleidende keurmerken

3 november 2026 Redactie Food publicdomainpictures.net
De nieuwe Europese EmpCo-richtlijn is van kracht en gaat naar verwachting het keurmerklandschap flink veranderen. De keurmerken die niet voldoen en zich niet aanpassen worden verwijderd uit de Keurmerkenwijzer van Kenniscentrum Duurzaam Leven. Ook de lijst met Topkeurmerken verdwijnt.

Kenniscentrum Duurzaam Leven, eerder Milieu Centraal, past de Keurmerkenwijzer aan. Dit na ingang van de Europese richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition (ECGT, ook wel EmpCo genoemd) op 27 september. De keurmerken, logo’s en claims die niet voldoen aan de nieuwe Europese regels verdwijnen. 

Strengere criteria

De richtlijn stelt strengere eisen aan de manier waarop keurmerken worden georganiseerd, gecontroleerd en gebruikt. Het doel is om consumenten beter te beschermen tegen greenwashing en andere misleiding, bijvoorbeeld met duurzaamheidsclaims. Naar verwachting verdwijnen zwakke beeldmerken of verbeteren zij hun organisatie en controle.

Nieuwe Europese voorwaarden 

  • De eisen van een keurmerk moeten openbaar zijn.
  • Deelname moet openstaan voor alle partijen die aan de voorwaarden kunnen voldoen.
  • Deskundigen en belanghebbenden zijn betrokken bij het opstellen van de eisen.
  • Een onafhankelijke en deskundige partij controleert of aan de eisen wordt voldaan.
  • Er moet een sanctiebeleid zijn opgesteld, waarbij het gebruik van het keurmerk kan worden geschorst of ingetrokken.

Keurmerkenwijzer verandert mee

Tot nu toe beoordeelde Kenniscentrum Duurzaam Leven keurmerken niet alleen voor hun relatieve ambities binnen hun productgroep op het gebied van milieu, dierenwelzijn en mens & werk, maar ook op betrouwbaarheid en transparantie. Een deel van deze criteria is nu echter met de nieuwe Europese regels wettelijk vastgelegd. De scores en toelichting op betrouwbaarheid en transparantie zijn daarom overbodig en uit de Keurmerkenwijzer verwijderd. 

De ECGT-richtlijn stelt echter geen eisen aan de mate waarin het bijdraagt aan bijvoorbeeld klimaat, biodiversiteit of dierenwelzijn. Daarom blijft het kenniscentrum de duurzaamheidsambitie van keurmerken beoordelen. 

'Topkeurmerk' verdwijnt

Ook het predicaat Topkeurmerk verdwijnt uit de Keurmerkenwijzer. Het Topkeurmerk werd in het leven geroepen om consumenten te helpen kiezen uit het grote aantal keurmerken en andere logo’s op voedingsmiddelen. Keurmerken kregen dit Top-predicaat wanneer zij goed scoorden op betrouwbaarheid en transparantie én op minimaal één duurzaamheidsaspect. Nu is de noodzaak voor een apart lijstje afgenomen. 

Transitie nieuwe situatie

Het zal nog enige tijd duren voordat duidelijk is welke keurmerken volledig aan de nieuwe criteria voldoen. Sommige keurmerken zijn op dit moment bezig hun organisatie en controle aan te passen. Het kenniscentrum volgt daarom de beoordeling en handhaving door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Wanneer al duidelijk is dat een beeldmerk niet aan de ECGT-criteria voldoet, is het uit de Keurmerkenwijzer verwijderd.