Iedere onderneming van enige omvang heeft vastgelegd hoe de administratieve organisatie (AO) en interne controle (IC) moeten functioneren, maar bij een groot deel van die bedrijven is deze AO/IC geen integraal onderdeel van de bedrijfsvoering, van de dagelijkse praktijk. Dit wordt alleen maar erger bij fusies, personeelswisselingen en reorganisaties. Dit alles leidt tot een lappendeken aan administratieve systemen, processen en dergelijke die allemaal raakvlakken hebben met de AO/IC.
De moderne AO houdt rekening met het karakter van de organisatie en is meer risk based met een sterke focus op IT en soft controls. Waar het vroeger meer ging om de beweging van goederen, gaat het nu meer om de verwerking van transacties op allerlei gebieden. Met de komst van IT zijn er ook nieuwe risico’s ontstaan. Steeds meer processen vinden immers geautomatiseerd plaats. In sommige processen komt er nauwelijks nog een mens aan te pas, alleen als het mis dreigt te gaan.
Om de risico’s in beeld te krijgen, dient er een analyse van de ondersteunende IT-architectuur gemaakt. Welke systemen zijn er? Hoe hangen deze samen? Waar vindt de primaire registratie plaats? Wat is de leidende administratie? Welke eisen moeten worden gesteld aan het onderling afstemmen van transactiestromen? Komen de autorisaties overeen met de verantwoordelijkheden binnen en buiten het bedrijf?
IT is inmiddels zo belangrijk voor organisaties dat het primaire bedrijfsproces niet meer zonder kan. Wanneer die ICT-middelen de organisatie in de steek laten, valt het primaire bedrijfsproces volledig stil. Een goed interne-controle-systeem moet voorkomen dat deze problemen kunnen ontstaan.
Een dergelijk systeem zou moeten bevatten:
- Generals controls die zorgen dat de applicaties van een organisatie
ongestoord kunnen functioneren. - Application controls die ervoor zorgen dat de computerapplicaties zelf goed werken.
Concreet betekent dit dat een informatie-verzorgend-systeem zo moet zijn ingericht dat in voldoende mate garant kan worden gestaan voor de volledigheid van de opbrengstverantwoording, de toelaatbaarheid van de kosten en de tijdigheid van de informatieverzorging. Aspecten als strategie, de organisatiestructuur, cultuur, kennis en vaardigheden spelen een belangrijke rol spelen bij het succesvol implementeren hiervan.
Conclusie
Het belang van een goede administratieve organisatie en interne beheersingsmaatregelen wordt vaak onderschat. Een goed ingerichte AO/IC kan een grote bijdrage leveren aan het in control zijn van de organisatie. Zowel op operationeel als op tactisch en strategisch niveau. Risicobewust ondernemen biedt de beste groeikansen voor de toekomst.
De waardekringloop legt de relatie tussen goederen-en geldbeweging vast. Deze kringloop ziet er als volgt uit:
Met de introductie van de waardekringloop ontstond een procesmatige benadering waar (controle) verbanden worden gelegd tussen bedrijfsprocessen. Een belangrijk vak voor de accountant is administratieve organisatie. Dit draait om hoe de kwaliteit van de informatie (het middel voor het nemen van beslissingen en het besturen en beheersen van de organisatie) kan worden gewaarborgd, waarbij de waardekringloop centraal staat. Dat gaat verder dan alleen de financiële administratie. Het perspectief is verschoven van het achteraf registreren naar het integraal beheersen van bedrijfsprocessen. Elk proces vraagt om specifieke maatregelen: welke functies moeten gescheiden zijn? Waar zijn goedkeuringen nodig? Welke controles zijn kritiek? Deze vragen bepalen de kwaliteit van de administratieve organisatie waarbij informatiesystemen als middel dienen om betrouwbare informatie te genereren.
Jack van der Voorn
Accountant en fiscaal jurist bij Bouwer & Officier Accountants
en Belastingadviseurs voor bakkers, te Alphen aan den Rijn
Tel: 071 – 34 190 00
Meer info: www.bouwer-officier.nl
Deze column hoort bij Bakkers in bedrijf | editie 5-2026. Het thema van dit nummer is Grondstoffen. Abonnees kunnen alle artikelen ook online lezen. Nog geen abonnee? Sluit dan een abonnement af.


