Nieuw allergenenbeleid: wel of niet waarschuwen?

Waarom deze verandering?

In de praktijk meldden bedrijven uit voorzorg vaak ‘kan sporen bevatten van xxx’. Consumenten met een voedselallergie hadden behoefte aan meer duidelijkheid over het daadwerkelijke risico. Daarom heeft het ministerie van VWS nieuwe referentiedosissen (RfD’s) vastgesteld: de hoeveelheid allergeen eiwit (in milligram) die 95% van de allergische consumenten per eetmoment kan innemen zonder klachten te krijgen. De bedoeling is dat je per product berekent (industrie) of inschat (ambacht) hoeveel allergeen-eiwit iemand ermee kan binnenkrijgen. Ligt de concentratie allergeen eiwit in een levensmiddel boven de zogenaamde actielimiet, dan is een waarschuwing nodig voor dat allergeen.

Help de allergische consument: weet wanneer je waarschuwt op voorverpakte producten.

Al met al een heel theoretische benadering, die in de praktijk veel vragen geeft en bewijslast vraagt. Want hoe bepaal je of er kruisbesmetting optreedt en welk risico dat geeft voor een consument met allergie?

Waarschuwen verplicht?

Bij niet te voorkomen, onbedoelde kruisbesmetting wordt de referentiedosis gebruikt als toetsinstrument. Is er een aantoonbaar risico? Dan is een PAL is verplicht. Is er géén risico vastgesteld? Dan mag een PAL niet worden gebruikt.

Bewijslast

Belangrijk: een PAL gebruiken 'voor de zekerheid' of omdat 'niet uitgesloten kan worden dat…' is niet toegestaan. De bewijslast ligt nu bij de producent: alleen bij een aantoonbaar risico mag een PAL worden toegepast. Als producent ben je vaak afhankelijk van leveranciers en de informatie die zij aanleveren. De NVWA heeft een vraag- en antwoorddocument over dit onderwerp waarin wordt uitgelegd hoe je je leverancier ervan kunt overtuigen de juiste informatie aan te leveren.

Er zijn nu slechts twee toegestane formuleringen voor PAL: 'Kan xxx bevatten' en 'Niet geschikt voor xxx'. Patiëntenorganisaties geven de voorkeur aan 'Kan xxx bevatten', omdat dit consumenten ruimte laat om zelf een risico-inschatting te maken.

Effect op jouw etiketten

PAL was eerst vrijblijvend maar is nu dus verplicht als er een risico is. Nederland loopt hiermee vooruit op Europese wetgeving over kruisbesmetting. De nieuwe referentiedosissen zijn hoger dan de vorige. In een aantal bestaande gevallen blijkt een PAL daarom niet meer nodig. In die situaties moet de waarschuwing van het etiket worden verwijderd. Alle etiketten moeten vanaf productiedatum 1 januari 2026 voldoen aan de nieuwe regels.

Nog meer weten? Kijk op www.nbc.nl/kennisbank/alles-over-allergenen 

 

Pauline Houtsma

Kennisspecialist  Hygiëne en Wetgeving

Het NBC is er om de bakkerijsector verder te helpen. Dat doen wij onder meer door regels en wetgeving te vertalen naar de praktijk via artikelen en praktische hulpmiddelen. Heb je een vraag, neem dan contact met mij op via kennis@nbc.nl.