Alles over speculaas

Speculaas_Stichting Ambachtelijke Bakkerij

Speculaas is van oudsher een soort koek die vooral rondom ons Sinterklaasfeest populair is. De laatste decennia is het echter normaal geworden het hele jaar door speculaas te eten. Speculaas wordt voornamelijk in Nederland en België gemaakt en gegeten.

Tekst en foto's: Stichting Ambachtelijke Bakkerij

Hoe wordt speculaas gemaakt?

Speculaas is een banketproduct dat amper rijst. Het bevat alleen bakpoeder als rijsmiddel, waardoor het een vaste structuur heeft. Speculaas wordt gemaakt door boter te mengen met cassonade of basterdsuiker en speculaaskruiden. Dit wordt vervolgens vermengd met bloem en bakpoeder. Bij het maken van het deeg is het belangrijk om de temperatuur van het deeg niet te snel te laten stijgen. Het deeg wordt bij voorkeur een nacht in een koude omgeving gezet, zodat de smaak van de kruiden het deeg goed kan doordringen. Hierna wordt het in een warme oven in vormen gebakken.

Kenmerken van speculaas

Kenmerkend voor speculaas zijn, behalve de bruine suiker, de specifieke speculaaskruiden. Deze bestaan uit een mengsel van kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gember, kardemom en witte peper. Verschillende variaties zijn echter mogelijk met bijvoorbeeld anijs, korianderzaad en foelie. Veel van deze kruiden zijn door de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) naar Nederland gebracht. Deze machtige Nederlandse handelsonderneming werd in de zeventiende eeuw beschouwd als dé specerijenhandelaar van de wereld.

Varianten

De meeste speculaasproducten zijn gemaakt van bloem, bruine suiker, boter en speculaaskruiden. Voorbeelden van andere producten met speculaaskruiden zijn bijvoorbeeld kruidnoten (ook wel pepernoten genoemd), amandelspeculaas, speculaasbrokken en gevuld speculaas. Er bestaat ook wit speculaas, dat veel in Zeeland wordt gegeten en daarom ook wel Zeeuws speculaas genoemd wordt. Dit wordt gemaakt met vanille en suiker.

Herkomst van speculaas

Er zijn meerdere verklaringen voor het woord speculaas. Zo wordt er verwezen naar het Latijnse woord speculator ('hij die alles ziet'), wat tevens de bijnaam is van Sint Nicolaas. Ook wordt verwezen naar het Latijnse woord speculum (spiegel), omdat een speculaaspop het spiegelbeeld is van de afbeelding op de koekplank waarmee het gemaakt is. In ouder Nederlands betekende speculatie ‘overdenking’ of ‘vermoeden’. De koek werd daarom (mogelijk schertsend) speculatie genoemd omdat het oorspronkelijk een gebak voor fijnproevers was. Speculatie in de betekenis ‘veronderstellen’ of ‘bedenken’ kan impliceren dat het gebak een soort ‘fantasiegoed’ zou zijn. Er zou tot slot ook een verband kunnen zijn met specerij, een verwijzing naar de kruiden die speculaas typeren.

 

Dossiers
Lees ook
Nooit uitgeleerd bij Bakkerij Beerse

Nooit uitgeleerd bij Bakkerij Beerse

Bakkerij Beerse heeft zeven winkels in Alkmaar en omgeving. In totaal werken er zo’n zeventig mensen, vaak al tientallen jaren. Wat maakt deze bakker zo’n aantrekkelijke werkgever? Bakkers in bedrijf maakte een rondje langs de verschillende vestigingen. “De onderlinge band is hecht en we mogen trainingen volgen over grondstoffen en leidinggeven.”

Omzetontwikkeling bakkerswinkels tijdens coronacrisis

Omzetontwikkeling bakkerswinkels tijdens coronacrisis

Beko Advies zet met de Beko OmzetBarometer alle gegevens tijdens de coronacrisis op een rijtje. De omzet van bakkerijen die goed bereikbaar zijn groeide in deze periode, terwijl bakkerswinkels in de grote steden, toeristische centra en grote winkelcentra het moeilijk hebben.

‘Ik zie mezelf wel in een bakkerij werken’

‘Ik zie mezelf wel in een bakkerij werken’

Lotte van Kempen (16) zit in het derde jaar van haar vmbo-opleiding op het Wellant College in Alphen aan den Rijn. Ze doet een ‘snuffelstage’ bij Ella van Haeringen, die onder de naam Ella Bakt (@ellabakt) brood op bestelling maakt. “Mijn vader ging altijd naar Ella, ik vond het leuk om brood te maken. Nu help ik om de week een dag mee in de bakkerij.”

Zelfstandig werkend broodbakker omgeving Rijswijk

Zelfstandig werkend broodbakker omgeving Rijswijk

Wat ga je doen?Ter uitbreiding van het huidige team komt er een functie van allround broodbakker bij. Deze is voor de lange termijn en voor 38 uur per week. In deze...

Vakantiemedewerker voor in het banket gezocht, omgeving Haaksbergen

Vakantiemedewerker voor in het banket gezocht, omgeving Haaksbergen

Wat ga je doen?Wij zijn op zoek naar een banketbakker voor de weken 26 tot ongeveer week 36. Je zal gaan werken op de afdeling nat gebak. Je komt in een moderne...

Medewerker Inpak/ Verdeel/ Vriezer in de Bollenstreek

Medewerker Inpak/ Verdeel/ Vriezer in de Bollenstreek

Wat ga je doen?Voor onze klant in de Bollenstreek (Zuid-Holland) zijn we per direct op zoek naar een medewerker die actief kan zijn op de afdeling inpak, verdeel...