Alles over speculaas

Speculaas_Stichting Ambachtelijke Bakkerij

Speculaas is van oudsher een soort koek die vooral rondom ons Sinterklaasfeest populair is. De laatste decennia is het echter normaal geworden het hele jaar door speculaas te eten. Speculaas wordt voornamelijk in Nederland en België gemaakt en gegeten.

Tekst en foto's: Stichting Ambachtelijke Bakkerij

Hoe wordt speculaas gemaakt?

Speculaas is een banketproduct dat amper rijst. Het bevat alleen bakpoeder als rijsmiddel, waardoor het een vaste structuur heeft. Speculaas wordt gemaakt door boter te mengen met cassonade of basterdsuiker en speculaaskruiden. Dit wordt vervolgens vermengd met bloem en bakpoeder. Bij het maken van het deeg is het belangrijk om de temperatuur van het deeg niet te snel te laten stijgen. Het deeg wordt bij voorkeur een nacht in een koude omgeving gezet, zodat de smaak van de kruiden het deeg goed kan doordringen. Hierna wordt het in een warme oven in vormen gebakken.

Kenmerken van speculaas

Kenmerkend voor speculaas zijn, behalve de bruine suiker, de specifieke speculaaskruiden. Deze bestaan uit een mengsel van kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gember, kardemom en witte peper. Verschillende variaties zijn echter mogelijk met bijvoorbeeld anijs, korianderzaad en foelie. Veel van deze kruiden zijn door de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) naar Nederland gebracht. Deze machtige Nederlandse handelsonderneming werd in de zeventiende eeuw beschouwd als dé specerijenhandelaar van de wereld.

Varianten

De meeste speculaasproducten zijn gemaakt van bloem, bruine suiker, boter en speculaaskruiden. Voorbeelden van andere producten met speculaaskruiden zijn bijvoorbeeld kruidnoten (ook wel pepernoten genoemd), amandelspeculaas, speculaasbrokken en gevuld speculaas. Er bestaat ook wit speculaas, dat veel in Zeeland wordt gegeten en daarom ook wel Zeeuws speculaas genoemd wordt. Dit wordt gemaakt met vanille en suiker.

Herkomst van speculaas

Er zijn meerdere verklaringen voor het woord speculaas. Zo wordt er verwezen naar het Latijnse woord speculator ('hij die alles ziet'), wat tevens de bijnaam is van Sint Nicolaas. Ook wordt verwezen naar het Latijnse woord speculum (spiegel), omdat een speculaaspop het spiegelbeeld is van de afbeelding op de koekplank waarmee het gemaakt is. In ouder Nederlands betekende speculatie ‘overdenking’ of ‘vermoeden’. De koek werd daarom (mogelijk schertsend) speculatie genoemd omdat het oorspronkelijk een gebak voor fijnproevers was. Speculatie in de betekenis ‘veronderstellen’ of ‘bedenken’ kan impliceren dat het gebak een soort ‘fantasiegoed’ zou zijn. Er zou tot slot ook een verband kunnen zijn met specerij, een verwijzing naar de kruiden die speculaas typeren.

 

Dossiers
Lees ook
Stichting Ambachtelijke Bakkerij geeft 14 tips voor een succesvolle Pasen in coronatijd

Stichting Ambachtelijke Bakkerij geeft 14 tips voor een succesvolle Pasen in coronatijd

Het is bijna Pasen, normaal gesproken een van de belangrijkste momenten in voor een bakkerij. Vanwege het coronavirus zal (de aanloop naar) Pasen anders dan normaal zijn. Als ondernemer moet je heel creatief zijn om hier ook tijdens de coronacrisis een mooie omzet uit te halen. Hoe pak je dat aan? Stichting Ambachtelijke Bakkerij geeft tips!

Stichting Ambachtelijke Bakker informeert over coronamaatregelen

Stichting Ambachtelijke Bakker informeert over coronamaatregelen

Met onderstaand bericht - afkomstig van de NBOV - wil Stichting Ambachtelijke Bakkerij jou graag op de hoogte houden van de ontwikkelingen omtrent het coronavirus.

Bakker Sjon Koelman maakt gebak voor zorgpersoneel

Bakker Sjon Koelman maakt gebak voor zorgpersoneel

De coronacrisis zorgt voor de nodige uitdagingen voor bakker Sjon Koelman van Wim Koelman Brood-Banket-Bonbons in Heemskerk. Gelukkig denkt de bakker in oplossingen en probeert er toch "iets moois van te maken met zijn allen". Niet alleen heeft hij aandacht voor zijn onderneming, maar ook voor het hardwerkende ziekenhuispersoneel.

Zelfstandig werkend (desem) broodbakker omgeving Noordwijk

Zelfstandig werkend (desem) broodbakker omgeving Noordwijk

Wat ga je doen?Voor deze kleine ambachtelijke bakkerij zijn we per direct op zoek naar een zelfstandig werkend broodbakker. Je zal je bezighouden met het totale...

Broodbakker te Groningen

Broodbakker te Groningen

Wat ga je doen?Voor deze bakkerij zijn wij per direct op zoek naar een zelfstandig werkende broodbakker. Het betreft een fulltime functie voor langere tijd. Ook...

Operator Productie omgeving Kerkrade

Operator Productie omgeving Kerkrade

Wat ga je doen?Als operator productie ben je verantwoordelijk voor een goed verloop van de productie van het brood. Je bereidt deegsoorten, je bedient de machines...