AI in de bakkerij
Zoals elk jaar organiseerden Bakery Nexus en het Genootschap voor de Bakkerij het nieuwjaarsevent voor de hele branche. Dit jaar met als thema AI.
AI | Ook goede voornemens om ‘meer met AI te doen’? De tijd is er rijp voor, want AI kan je werk uit handen nemen. Maar je moet wel weten wat je doet. Charida Dorder hielp de aanwezigen tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van de bakkerijbranche – georganiseerd door het Genootschap voor de Bakkerij en Bakery Nexus – op weg.
“Wanneer de machine menselijke intelligentie kan nabootsen, én in staat is zichzelf te verbeteren door zelfstandig te leren." Dat is volgens Charida Dorder de definitie van AI. Charida schreef het marketingboek van 2023 over AI (en met AI) en tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van de bakkerijbranche – georganiseerd door het Genootschap voor de Bakkerij en Bakery Nexus tijdens de Horecava – laat ze zien waarvoor zij AI gebruikt. Maar eerst stelt ze de zaal wat vragen. Je mag blijven staan zolang je de vraag met ja kan beantwoorden. Wie heeft er wel een AI gebruikt? Wie heeft er wel eens een tekst met AI geschreven? Wie heeft er wel eens een AI automation gemaakt? Slechts een enkeling blijft overeind.
Aan de slag met kunstmatige intelligentie
Onderbouwde keuzes
Voor de één is AI een interessant hulpmiddel, voor de ander iets dat nog ver van het dagelijkse (werk)bed staat. Toch is AI allang geen toekomstmuziek meer, ook niet in de bakkerij. Een van de meest concrete toepassingen van AI ligt volgens Charida in plannen. “AI voorspelt niet de toekomst, maar herkent patronen. Daar kun je als ondernemer vervolgens beslissingen op baseren.” Door historische verkoopdata, seizoensinvloeden en terugkerende trends te combineren, kunnen dagelijkse prognoses worden gemaakt. Foodforcast en Marti Orbak zijn bedrijven die de branche daar al bij ondersteunen. Hoeveel heb je morgen nodig? En wanneer? Dat helpt om productie beter af te stemmen, verspilling te beperken en meer grip te krijgen op je cashflow. “AI helpt je om minder op gevoel en meer op onderbouwing te werken,” aldus Charida.
Inzicht in klantgedrag
“Hoe beter je data, hoe beter je AI. Het begint niet met technologie, maar met inzicht,” benadrukt Charida. “Merk je bijvoorbeeld dat je veel telefonische bestellingen krijgt? Overweeg dan daar AI voor in te zetten.” Ze adviseert wel alles stap-voor-stap in te voeren. “Laat in het begin AI meedoen terwijl je klanten nog door een medewerker geholpen worden bijvoorbeeld. Dan kun je steeds zien of het goed gaat. Blijf de verschillende stappen controleren zolang je nog in de testfase zit.”
Combineer verkoopdata, seizoensinvloeden en terugkerende trends
AI wordt ook steeds vaker ingezet voor marketing en communicatie. Denk aan het schrijven van nieuwsbrieven, socialmediaberichten of het structureren van campagnes. Dat vraagt wel om duidelijke instructies. “Goede prompts schrijven is belangrijk,” legt Charida uit. Ze illustreert dit met een grappig voorbeeld over het maken van een afbeelding. “Veel bakkers gebruiken op Instagram regelmatig dezelfde afbeeldingen. Dat is logisch maar soms wel wat saai. Om net wat nieuws te maken van een taartje of gebakje dat je al vaker hebt laten zien, kun je AI vragen om een afbeelding te maken. Ik heb met twee foto's aan AI gevraagd een afbeelding te creëren van mij met een gebakje op een feestelijk moment. Dat werd vervolgens een afbeelding waar ik met mijn gezicht in een taartje dook. Ik had in het prompt erbij moeten schrijven dat ik dat met een vorkje wilde eten.”
Waar je op moet letten
Goede prompts schrijven is het allerbelangrijkste, ook als je AI bijvoorbeeld wilt gebruiken voor het maken van nieuwe recepten. De beste tip? “Niet zelf prompts schrijven”, lacht Charida. “Laat AI dat ook doen. Daarvoor moet je wel zorgen dat je veel informatie geeft. Een handige truc daarvoor is om aan AI te vragen jou eerst vier vragen te stellen. Zo leert hij jou beter kennen.” (Zie het kader Aan de slag met AI.)
Misschien vind je het laten maken van recepten te ver gaan, waar blijft je vakmanschap dan nog? “AI neemt het vakmanschap niet over. Zie AI niet als een alleskunner, maar als een slimme assistent die je tijd en rust oplevert.” Creativiteit, smaak en ambacht blijven mensenwerk, vindt Charida. "AI is vooral sterk in herhaling, analyse en structuur."
Daarbij geldt ook dat AI alleen kan werken met data uit het verleden. “Het herkent trends, het biedt je geen verrassingen,” aldus Charida. Het is dan ook een hulpmiddel, geen beslisser.
Tot slot staat Charida stil bij privacy en veiligheid. Veel AI-tools gebruiken data om te leren. “Als iets gratis is, wordt het vrijwel zeker gebruikt om AI te trainen, als je een betaald account hebt, moet je daar eigenlijk ook nog steeds vanuit gaan. Lokaal werken geeft meer controle, maar vraagt meer technische kennis. Blijf altijd nadenken over welke informatie je geeft en hoe je de gekregen informatie zelf weer gebruikt.”
AI is geen wondermiddel, maar wel een technologie met duidelijke meerwaarde voor de bakkerijbranche. Van planning tot marketing, van inzicht tot efficiëntie. De vraag is dus niet of AI iets kan betekenen voor de bakker, maar vooral: waar begin je — en wat levert het jou op? “En vergeet niet: de AI van vandaag is de domste AI die je ooit zult gebruiken. En dat is goed nieuws, het betekent dat het alleen maar beter wordt.”
Checklist voor AI in industriële automatisering
De integratie van AI in industriële omgevingen biedt aanzienlijke voordelen. Het succesvol implementeren van AI vereist echter wel een zorgvuldige evaluatie van de toepassingsmogelijkheden en -beperkingen. Michael Sharp van het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology (NIST) stelde een checklist met tien vragen op die kunnen helpen bij het beoordelen van AI-toepassingen in de industrie:
- Waarom is AI nodig voor dit probleem? Bepaal als eerste of AI wel de meest geschikte oplossing is voor het specifieke probleem.
- Is deze technologie bewezen op een vergelijkbaar systeem of probleem? Het evalueren van eerdere succesvolle implementaties in vergelijkbare omgevingen kan inzicht geven in de haalbaarheid en effectiviteit van de AI-oplossing.
- Zijn trainingsdata relevant voor de taak? De kwaliteit en relevantie van de gegevens zijn cruciaal voor de prestaties ervan.
- Bieden de trainingsgegevens voldoende dekking van het probleem? Het is belangrijk dat de gegevens een breed scala aan scenario’s en variaties omvatten om het model robuust en betrouwbaar te maken.
- Optimaliseert het model voor de aspecten die je denkt? Zorg ervoor dat het model daadwerkelijk de beoogde parameters en doelen optimaliseert, en niet per ongeluk andere, minder relevante aspecten.
- Heeft het model voldoende training gehad? Onvoldoende training kan leiden tot slechte prestaties.
- Worden er onjuiste aannames gemaakt? Elk model is gebaseerd op bepaalde aannames. Het is belangrijk om deze te verifieren.
- Zijn de vastgelegde relaties logisch? Het model moet relaties en patronen identificeren die logisch en verklaarbaar zijn binnen de toepassing.
- Is het model overfitting? Overfitting treedt op wanneer een model te nauwkeurig is afgestemd op de trainingsgegevens en daardoor slecht presteert op nieuwe, ongeziene data.
- Kijk je naar de juiste prestatieindicatoren? Het is belangrijk om de juiste metrics te gebruiken om de prestaties van het AI-model te evalueren.
Aan de slag met AI
Open Chatgpt/Copilot/Gemini/Claude
1. Vraag: wat zal ik morgen eten? Voeg daaraan toe: Stel voordat je antwoord geeft eerst 3 keer een vraag waarop ik antwoord geef. Geef dan een recept gebaseerd op die antwoorden.
2. Vraag: ik moet traktaties maken voor vijftien kinderen. Twee zijn glutenintolerant, één is lactose-intolerant en twee zijn er vegan. Stel eerst vier verduidelijkende vragen voordat je met een voorstel komt. Geef daarna een simpel traktatie-idee en check dit op allergenen, kruisbesmetting, uitvoerbaarheid en risico’s.
Dit artikel hoort bij Bakkers in bedrijf | editie 1-2026. Het thema van dit nummer is IJs. Abonnees kunnen alle artikelen ook online lezen. Nog geen abonnee? Sluit dan een abonnement af.